gototopgototop

Ung th? c? t? cung c?n b?nh nguy hi?m

  • PDF

 Ung th? c? t? cung l b?nh l c tnh c?a bi?u m lt (bi?u m v?y) ho?c bi?u m tuy?n c? t? cung. Ung th? c? t? cung l ung th? sinh d?c ph? bi?n nh?t ? ph? n? t?i cc n??c km pht tri?n. M?i n?m trung bnh c 10-20 ng??i trong 100.000 ph? n? ? ?? tu?i 30 ???c pht hi?n c ung th? c? t? cung. T?n su?t ny cao nh?t ? Columbia v ?ng Nam . Trn th? gi?i, c? 2 pht l?i c m?t ph? n? ch?t do ung th? c? t? cung. T?i Vi?t Nam, ??c tnh c? 100.000 ph? n? th c 20 tr??ng h?p m?c b?nh ung th? c? t? cung v 11 tr??ng h?p t? vong.
 M?t s? l do d?n ??n t? l? m?c b?nh ung th? c? t? cung cao nh?  ?i?u ki?n y t? y?u km trong vi?c ch?m sc s?c kho? sinh s?n, s? ph? n? tham gia khm ph? khoa ??nh k? ?? ???c t?m sot ung th? cn th?p, cc ch??ng trnh t?m sot c?ng ch?a ???c bao ph? r?ng, th?c phng b?nh ung th? c? t? cung ? ph? n? cn h?n ch?, d?n ??n vi?c chu?n ?on v ?i?u tr? s?m cc t?n th??ng ti?n xm l?n kh kh?n.

Do ? bn c?nh vi?c tm hi?u c?n b?nh ny, ch? em c?n ???c khm ph? khoa ??nh k? ?? ???c t?m sot ung th? c? t? cung ?? b?o v? s?c kh?e c?a chnh mnh. 

143d0f46704603.5860857701adf

1. M?t s? d?u hi?u nh?n bi?t b?nh ung th? s?m

 ?au vng ch?u:  T? d?ng b?n th?y nh?ng c?n ?u b?t th??ng ? vng ch?u, nh?ng c?n ?au ny c th? c?nh bo b?n ?ang c nguy c? bi m?c b?nh ung th? t? cung cao. Bnh th??ng nh?ng c?n ?au c th? l do ch? em t?i ngy kinh nguy?t r?i b? chu?t rt gy ?au vng ch?u, th? nh?ng n?u nh?ng ngy bnh th??ng m c?ng b?, thm vo ? l nh?ng d?u hi?u ?au nh?c ? vng ch?u th c?n ph?i ch . C?n t?i bc s? ?? c th? ???c chu?n ?on m?t cch ch?c ch?n nh?t v? b?nh.

D?ch m ??o c mu b?t th??ng: D?ch m ??o b?ng d?ng c mu vng, xanh nh? m? ho?c l?n mu h?ng c?a mu v gy ra mi kh ch?u, tr??ng h?p ny c th? b?n ?ang g?p m?t s? b?nh v? vng d??i ? c th? l do ung th? bu?ng tr?ng hay vim vo tr?ng, ung th? t? cung t?t nh?t khi g?p tri?u ch?ng ny th b?nh nhn nn ?i khm ?? tm ra nguyn nhn chnh xc gy nn bi?u hi?n ?.

Ch?y mu b?t th??ng:  N?u m ??o b? ch?y mu m?t cch b?t th??ng th b?n nn c?nh gic. L?u , m?c ?? ch?y mu ? m?i ng??i l khc nhau, c ng??i ch?y nhi?u, c ng??i ch?y t. Tuy nhin ??u khng xc ??nh r ???c nguyn nhn t?i sao ch?y mu th nn ?i khm ngay ?? xem c ph?i do ung th? c? t? cung gy ra khng.

Chu k kinh nguy?t b?t th??ng: Chu k kinh nguy?t c?a ch? em ni ln r?t nhi?u ?i?u, n?u khi t? cung b? kch thch do ung th? t? cung th n s? tc ??ng ??n qu trnh pht tri?n v r?ng tr?ng theo chu k bnh th??ng c?a c? th? ng??i ph? n?. S? cn b?ng hormone c?ng b? thay ??i. K?t qu? l chu k kinh nguy?t c?a b?n khng ???c bnh th??ng nh? tr??c ?y. B?n c th? b? tr? kinh, kinh nguy?t ko di ho?c mu kinh nguy?t c mu ?en s?m V v?y, ch? em khng ???c b? qua d?u hi?u khc th??ng ny.

B?t th??ng trong ti?u ti?n: Khi b?n h?t h?i m b? sn ti?u hay khi ?i ti?u c mu, ?au th nn ?i khm ngay l?p t?c. R?t c th? b?n b? ung th? c? t? cung. Tr??ng h?p ny r?t nguy hi?m. N?u ?ng l ung th? c? t? cung th cc t? bo ung th? ? lan ra cc b? ph?n khc trn c? th?.

Thi?u mu: Thi?u mu c th? x?y ra v?i b?nh ung th? c? t? cung v s? l??ng t? bo h?ng c?u kh?e m?nh b? gi?m v ???c thay th? b?ng cc b?ch c?u ?? ??y li b?nh. Thi?u mu th??ng khi?n cho ng??i b?nh c?m th?y m?t m?i v c?n ki?t n?ng l??ng, gi?m cn khng r nguyn nhn v m?t c?m gic ngon mi?ng.

Trn ?y l m?t s? bi?u hi?n c?a b?nh ung th? t? cung m cc ch? em ph? n? nn ch t?i, n?u pht hi?n m?t trong s? cc d?u hi?u trn th ch? em nn t?i g?p bc s? ?? c nh?ng chu?n ?on chnh xc.

2. Cc bi?n php t?m sot b?nh ung th? c? t? cung

Hi?n c cc ph??ng php sng l?c l: ph?t t? bo m ??o - c? t? cung (Pap's smear), xt nghi?m HPV DNA, quan st c? t? cung b?ng m?t th??ng. Cc nhm c nghi ng? qua cc sng l?c s? ???c ch?n ?on qua soi c? t? cung - sinh thi?t. 

Pap smear - ph?t t? bo c? t? cung

Xt nghi?m nhanh, ??n gi?n, khng ?au ?? tm t? bo b?t th??ng ? b? m?t c? t? cung. C th? pht hi?n d?u hi?u s?m c?a b?nh ?? can thi?p k?p th?i. Tuy nhin Pap smear ??n thu?n d? b? st v t? l? m tnh gi? cao, khng pht hi?n ???c nhi?m HPV nguy c? cao gy ung th?.

Pap smear kh t?m sot ung th? bi?u m tuy?n. C ??n 33% ung th? c? t? cung x?y ra ? ph? n? c k?t qu? xt nghi?m ph?t t? bo c? t? cung bnh th??ng.

Xt nghi?m HPV

4 l?i ?i?m chnh khi lm xt nghi?m HPV:

- Pht hi?n cc tr??ng h?p b?nh b? b? st b?i xt nghi?m ph?t t? bo c? t? cung ??n ??c. G?n 14% ph? n? k?t qu? Pap bnh th??ng v th??ng b? b? st HPV 16 d??ng tnh, c b?nh l trong bi?u m c? t? cung ? m?c ?? cao.

- Pht hi?n s?m ph? n? c nguy c? cao b? ung th? c? t? cung.

- Ph? n? c k?t qu? m tnh v?i HPV nguy c? cao c th? yn tm quay tr? l?i t?m sot th??ng quy (3-5 n?m).

- Gi?m s? can thi?p khng c?n thi?t.

Hi?n cc chuyn gia y t? khuy?n co nn th?c hi?n b? ?i xt nghi?m Pap smear v HPV test ?? vi?c t?m sot ??t k?t qu? cao nh?t.

Khi no b??t ??u t?m sot

- Ph? n? nn b?t ??u t?m sot lc 21 tu?i. Khng t?m sot n?u d??i 21 tu?i, khng k? tu?i b?t ??u quan h? tnh d?c.

- T? 21 ??n 29 tu?i th?c hi?n Pap smear m?i 3 n?m. Khng xt nghi?m HPV ? ph? n? 21-29 tu?i v t?n su?t nhi?m ch?ng HPV sinh ung ? tu?i ny kho?ng 20%, h?u h?t tr??ng h?p HPV s? bi?n m?t m khng c?n can thi?p. Pht hi?n nhi?m HPV s? gy ra lo l?ng, t?n chi ph ti khm v x? tr khng c?n thi?t.

- Ph? n? tu?i 30-64 nn th?c hi?n b? ?i xt nghi?m (Pap smear v HPV) m?i 5 n?m, ho?c c th? Pap smear m?i 3 n?m.

Khi no ng?ng t?m sot

Khi b?nh nhn trn 65 tu?i v?i t?m sot m tnh ??y ?? tr??c ? v khng c CIN2+ (u bi?u m m?c ?? 2 v cc t?n th??ng m?c ?? cao h?n) trong vng 20 n?m g?n nh?t. T?m sot m tnh ??y ?? t?c l c 3 l?n Pap smear lin t?c m tnh ho?c 2 b? ?i xt nghi?m lin t?c m tnh trong 10 n?m v?i l?n xt nghi?m cu?i cng trong vng 5 n?m.

L do ng?ng t?m sot sau 65 tu?i l do CIN 2+ hi?m sau 65 tu?i. H?u h?t cc k?t qu? xt nghi?m t?m sot b?t th??ng, HPV d??ng... ??u l d??ng tnh gi?, khng ph?n nh ?ng ti?n ung th?, nguy c? HPV ch? cn 5-10%.

Soi c? t? cung

?y khng ph?i ph??ng php ?? t?m sot m l ph??ng ti?n ?? ch?n ?on v sinh

thi?t.

Tim phng HPV

Tim phng gip h? mi?n d?ch c? th? nh?n di?n v tiu h?y virus HPV tr??c khi virus xm nh?p vo c? t? cung gy b?nh, ho?c tr??c khi b?nh ti?n tri?n hon ton. V?cxin ng?a HPV hi?n nay dnh cho ph? n? 9 ??n 26 tu?i.

 

3. Cch phng ng?a ung th? c? t? cung

- Khm ph? khoa ??nh k 6 thng/l?n, ?? pht hi?n s?m cc b?nh ph? n? th??ng g?p
-  Tim v?cxin HPV phng ng?a ung th? c? t? cung: Cch ny gip gi?m nguy c? ung th? c? t? cung b?ng cch ng?n ng?a nhi?m cc ch?ng vi rt HPV gy ung th? ph? bi?n nh?t. C?n tim ?? 3 m?i v?c xin trong vng 6 thng. N? gi?i trong ?? tu?i 9-10 ??n 25-26 tu?i, ch?a ho?c ? c quan h? tnh d?c ??u c th? tim ng?a. 
- Xt nghi?m PAP smear: Xt nghi?m ny gip pht hi?n s?m nh?ng d?u hi?u b?t th??ng s?m ?? ?i?u tr? k?p th?i, gi?m nguy c? cc b?t th??ng ny ti?n tri?n thnh ung th? c? t? cung. Xt nghi?m ny dnh cho ng??i ? c quan h? tnh d?c v c?n th?c hi?n th??ng qui m?i n?m 1 l?n.
- Chung th?y 1 v? 1 ch?ng, khng quan h? v?i nhi?u b?n tnh.
- Th?c hi?n k? ho?ch ha gia ?nh, khng ?? nhi?u con.

-  Th?c hi?n an ton tnh d?c: s? d?ng bi?n php trnh thai an ton.

-  Trnh xa thu?c l, v cc ch?t kch thch.

- V? sinh s?ch s? b? ph?n sinh d?c hng ngy, tr??c v sau khi quan h?.

- Bn c?nh ? th?c ph?m c?ng l y?u t? phng ng?a ung th? h?u hi?u nh? : Du ty, s c la, g?ng v ngh?, tr xanh, rau c?i, r??u vang ??,